Abstrakt
Istota i funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego nierozerwalnie wiąże się z zapewnieniem podstawowych praw i wolności obywatelskich, w tym m.in. praw wyborczych. Jedną z najważniejszych zasad rządzących wyborami jest zasada wolnych wyborów. Zasada wolnych wyborów oparta jest na trzech fundamentach, a mianowicie swobodzie zgłaszania kandydatów, swobodzie prowadzenia kampanii wyborczej oraz swobodzie wyrażania preferencji wyborczych przy jednoczesnym zagwarantowaniu uczciwego przebiegu procesu wyborczego. Na tym tle w polskim prawie wyborczym występuje regulacja szczególna – uprawnione podmioty, którym zgodnie z zasadą wolnych wyborów zapewniony został udział w wyborach, zobligowane są przybrać postać komitetów wyborczych. W procesie wyborczym odgrywają one niezwykle istotną rolę. Komitet wyborczy to podmiot wykonujący szereg czynności wyborczych, mających wpływ na przebieg całego procesu wyborczego.Przez ponad trzydzieści lat istnienia komitetów wyborczych, ustawodawca nie zdecydował o przyjęciu legalnej definicji komitetu wyborczego. Nadto, mimo przyznania im przez ustawodawcę kluczowej roli w procesie wyborczym, w tym statusu jedynego podmiotu uprawnionego do prowadzenia na zasadzie wyłączności kampanii wyborczej, a także do podejmowania innych czynności w procesie wyborczym, nie rozstrzygnął jednoznacznie o statusie prawnym tych podmiotów, nie przyznając im osobowości prawnej. Realizacja prawa do sądu w toku czynności podejmowanych w okresie kalendarza wyborczego, jak i po jego zakończeniu, jest gwarantem prawidłowości przeprowadzonego procesu wyborczego. Jednakże niejednoznaczny status prawny komitetu wyborczego sprawia w praktyce orzeczniczej wiele problemów.

Abstrakt
Mowa nienawiści to złożony problem, któremu w ostatnich latach poświęcono wiele uwagi. Definiuje się ją jako jakąkolwiek formę wypowiedzi, która atakuje osobę lub grupę ze względu na jej rasę, pochodzenie etniczne, religię, płeć, orientację seksualną lub inną cechę. Jednak to, co stanowi mowę nienawiści, może się znacznie różnić w różnych kulturach i systemach prawnych. W tym artykule zbadano kulturowe perspektywy mowy nienawiści poprzez badanie porównawcze jego definicji i wpływu w różnych społeczeństwach. Najpierw przeanalizowano wyzwania związane z ustaleniem uniwersalnej definicji mowy nienawiści oraz różnice w prawnych definicjach mowy nienawiści w różnych krajach. Następnie zagłębiono się w historyczny kontekst mowy nienawiści, w tym w to, jak była ona historycznie traktowana w różnych społeczeństwach i jak wartości kulturowe wpłynęły na ewolucję definicji mowy nienawiści. Następnie zbadano kulturowy wpływ mowy nienawiści, w tym jej wpływ na jednostki i społeczności oraz społeczne konsekwencje niekontrolowanej mowy nienawiści. Zbadano także, jak normy i wartości kulturowe kształtują postrzeganie wpływu mowy nienawiści. Następnie artykuł skupił się na regulacji i egzekwowaniu przepisów dotyczących mowy nienawiści, w tym na podejściu przyjętym przez różne społeczeństwa i kontrowersjach wokół egzekwowania tych przepisów. Na koniec przeprowadzono analizę porównawczą znaczących przypadków mowy nienawiści w różnych społeczeństwach i sprawdzono, jak różne kultury zareagowały na te przypadki. Eksplorując te tematy, niniejszy artykuł badawczy ma na celu zapewnienie wszechstronnego zrozumienia kulturowych perspektyw dotyczących mowy nienawiści i jej wpływu na zróżnicowane społeczeństwa.

Abstrakt
We współczesnym świecie w 21 wieku, informacja towarzyszy człowiekowi na każdym etapie jego aktywności, czy to o charakterze zawodowym, bądź też w wymiarze prywatnym. Informacja podlega przetwarzaniu oraz utrwalaniu w różnorodnych formach, począwszy od formy ustnej, pisemnej w tradycyjnym wymiarze, po formę z zastosowaniem środków elektronicznych. Do nadrzędnych celów państwa zaliczyć należy zatem zapewnienie należytej ochrony informacji, tj. bezpieczeństwa informacji dlatego bezpieczeństwo każdego państwa związane jest z zapewnieniem ograniczenia dostępu do pewnych informacji istotnych dla jego funkcjonowania. Dlatego też tworzone są systemy ochrony informacji.

Abstrakt
Kształtowanie wyniku finansowego to powszechna praktyka występująca w spółkach giełdowych, która przyciąga uwagę teoretyków, regulatorów oraz praktyków rachunkowości ze względu na jej zdolność do znaczącej zmiany narracji finansowej tych organizacji. Głównym celem artykułu jest ukazanie wpływu czynników społecznych i prawnych na wystąpienie i zakres kształtowania wyniku finansowego w spółkach giełdowych. Wypełnienie zamierzeń badawczych zawarto w trzech punktach. Przybliżono istotę kształtowania wyniku finansowego oraz wskazano uwarunkowania jego wystąpienia w podmiotach sprawozdawczych. Omówiono dwie główne przyczyny wystąpienia kształtowania wyniku finansowego, które są związane z motywacją kadry kierowniczej. Scharakteryzowano także czynniki społeczne, które wpływają na wystąpienie, jak i ograniczenie tej praktyki w spółkach giełdowych.
Ponadto wskazano czynniki prawne służące ochronie interesariuszy oraz zapewnieniu rzetelności sprawozdań finansowych, które skutecznie minimalizują oportunistyczne zachowania menagerów w spółkach giełdowych. Zastosowane metody badawcze opierają się na analizie krytycznej literatury przedmiotu, analizie porównawczej oraz metodzie rozumowania indukcyjnego. Na podstawie przeprowadzonych rozważań, można stwierdzić, iż pomiędzy czynnikami społecznymi i prawnymi a kształtowaniem wyniku finansowego w spółkach giełdowych występuje złożona interakcja.

Abstrakt
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Spoczywa na nim obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, przysługuje szereg świadczeń ubezpieczeniowych, które wypłacane są przez ZUS. W przypadku jednak, gdy odszkodowanie z ZUS nie pokryje wszelkich kosztów powstałych w związku z wypadkiem, pracownikowi przysługuje wobec pracodawcy uzupełniające roszczenie o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie. Ponadto, zgodnie z art. 220 k.k., w przypadku, gdy pracodawca nie dopełnia ciążących na nim obowiązków, w wyniku czego naraził pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. W przypadku, gdy sprawca działał nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Występek o jakim mowa w art. 220 § 1 lub 2 k.k. to nie jedyne przestępstwo jakie popełnione może zostać przez pracodawcę w związku z zaistnieniem zdarzenia wypadkowego. Katalog przestępstw jakie może popełnić pracodawca jest bardzo szeroki. W szczególności wskazać tutaj należy na nieudzielenie pomocy (art. 162 k.k.), przeszkadzanie akcji ratowniczej (art. 172 k.k.), niezawiadomienie o wypadku przy pracy (art. 221 k.k.), fałszerstwo intelektulane (art. 271 k.k.), nakłanianie do składania fałszywych zeznań (art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.), a także zmuszanie uczestników postępowania (art. 245 k.k.).

Abstrakt
Już od wielu latalternatywne metody rozwiązywania sporów pozwalają podmiotom uczestniczącym w krajowym, jak również zagranicznym rynku zamówień publicznych na dochodzenie do wspólnego rozwiązywania sporów. Należy zauważyć, że w wielu przypadkach obecnie obowiązujące ustawodawstwo pomaga na wcześniejsze zakończenie sporu pomiędzy stronami w wyniku zastosowania alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Jedną z najbardziej znanych i powszechnie stosowanych metod alternatywnego rozwiązywania sporów jest mediacja. Mediacja jest sposobem poszukiwania rozwiązania na drodze pojednawczej w sytuacji, gdy między stronami zarysowała się różnica zdań lub wręcz doszło do sporu na tle łączącego je stosunku

Abstrakt
Niniejsze opracowanie ma na celu przede wszystkim omówić najważniejsze zagadnienia związane z okazjonalną pracą zdalną. Może być ona wykonywana wyłącznie na wniosek pracownika. Pracodawca może go uwzględnić lub odrzucić. Odmowa nie może mieć jednak charakteru dyskryminującego. Ustawodawca wprowadził limit 24 dni w roku kalendarzowym. Liczba dni niewykorzystanych nie przechodzi na kolejny rok kalendarzowy. Limit 24 dni przysługuje każdemu pracownikowi bez względu na wymiar czasu pracy. Do okazjonalnej pracy zdalnej nie stosuje się przepisów wskazanych w art. 6733 § 2 Kodeksu pracy, czyli regulacji dotyczącej pracy zdalnej. Dzięki temu okazjonalna praca zdalna jest mniej sformalizowana. Pracodawca powinien ustalić z pracownikiem reguły związane ze świadczeniem okazjonalnej pracy zdalnej m.in. sposoby porozumiewania się czy ochronę danych osobowych. Ponadto strony muszą także ustalić zasady kontroli w zakresie przestrzegania wymogów w obszarze bezpieczeństwa i ochrony informacji.

Abstrakt
Ochrona zwierząt wywiedziona została z tezy, że zwierzę jako istota żyjąca zdolna do odczuwania powinna mieć zapewniony pewien stopień ochrony ze strony organów administracji publicznej. Działania te mają chronić przed brutalną ingerencją człowieka w życie zwierząt, wykorzystując je w produkcji spożywczej, farmaceutycznej, do celów naukowych lub edukacyjnych, rozrywkowych albo w ramach tzw. gospodarki łowieckiej. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie określonych działań w celu zaniechania pewnych zachowań względem zwierząt. Pomimo jednak braku formalnie przyjętej podmiotowości prawnej zwierząt, w ramach moralnego statusu zwierząt, termin prawa zwierząt występuje także w orzecznictwie sądowym

Abstrakt
Związek między zmianami klimatycznymi a prowadzeniem działalności gospodarczej jest nierozerwalnie oczywisty. Decyzje i działania biznesowe mogą przyspieszyć lub spowolnić zmiany klimatu, na co trzeba patrzeć z perspektywy zagrożeń, ale i szans. Szacuje się, że do 2100 roku potencjalne straty finansowe spowodowane zmianami klimatycznymi mogą wynieść od 4,2 do 43 bilionów dolarów. Przewiduje się jednak, że adaptacja do zmian klimatycznych i łagodzenie ich skutków do 2030 r. stworzą możliwości inwestycyjne o wartości nawet 26 bilionów USD. Co zatem powinien zrobić biznes, aby odpowiedzieć na wszystkie te wyzwania? Coraz więcej firm wprowadza rozwiązania prowadzące do redukcji emisji i osiągnięcia zerowej lub zerowej emisji netto. Skuteczne zarządzanie ryzykiem i szansami wynikającymi ze zmian klimatycznych w przedsiębiorstwie wymaga uwzględnienia uwarunkowań prawnych. Artykuł ma na celu ukazanie wpływu najważniejszych regulacji prawa międzynarodowego i prawa Unii Europejskiej w tym zakresie.

Abstrakt
Zasadniczym celem niniejszej publikacji jest przedstawienie rosnącej roli sztucznej inteligencji w medycynie, analizując zarówno jej potencjał jak i wyzwania związane z regulacjami prawnymi i aspektami etycznymi. W artykule omówiono kluczowe obszary w jakich sztuczna inteligencja może usprawnić procesy diagnostyczne i terapeutyczne. Wskazane zostały zasady, według których powinno się wykorzystywać wspomnianą technologie w obszarach związanych ze zdrowiem. Zwrócono również uwagę na problem odpowiedzialności za błędy popełnione w związku z użyciem algorytmów sztucznej inteligencji. Przedstawiono zarówno wyzwania etyczne jak i kwestie prawne związane z rozwojem tej technologii w dziedzinach medycyny.

Abstrakt
AutTortury są na ogół kojarzone z karami fizycznymi jako sankcją za popełnione czyny, jednak w procedurze karnej pełniły również inną rolę - były środkiem służącym do wymuszania zeznań. Największą sławę zdobyły w procesie inkwizycyjnym, w którym najważniejszym dowodem było przyznanie się do winy (confessio est regina probationum). Ustawami, które miały istotny wpływ na ich stosowanie w postępowaniu, były Constitutio Criminalis Carolina oraz Constitutio Criminalis Theresiana. Regulowały one m.in. zasady
i metody stosowania tortur, które przeprowadzano przy użyciu różnych narzędzi. Mimo że przez wiele lat tortury stanowiły nieodłączny element procesu, stosunkowo wcześnie pojawiły się głosy sprzeciwu wobec zeznań uzyskiwanych w ten sposób. Potrzeba reformy prawa i procedury karnej została zapoczątkowana przez coraz liczniejszych zwolenników humanitaryzmu prawniczego. Krytykowali oni przestarzałe zasady obowiązującego prawa materialnego oraz postępowania karnego, zwracając uwagę m.in. na niebezpieczeństwa związane z torturami oraz liczne nadużycia. Kategorycznie domagali się zniesienia tego okrutnego elementu procedury, powszechnie stosowanego we wszystkich krajach europejskich.
Liczne reformy doprowadziły do realizacji postulatów myślicieli oświecenia.

Abstrakt
W pracy podjęto problematykę ochrony prawnej wartości kulturowych w warunkach agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej. Wróg stara się zaszkodzić narodowym wartościom kulturowym, istnieje zatem potrzeba ochrony prawnej tego ostatniego w warunkach konfliktu zbrojnego. Ochrona taka jest uregulowana zarówno na poziomie międzynarodowym, jak i na poziomie krajowym, gdyż każde państwo musi zadbać o ochronę prawną wartości kulturowych za pomocą prawa krajowego. Oprócz odpowiednich ram prawnych, ochrona wartości kulturowych w czasie wojny wymaga znacznych zasobów i wsparcia organizacyjnego.

Abstrakt
Nowelizacja Kodeksu pracy, wprowadzona w Polsce w 2023 r., stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby w zakresie zapewniania bezpieczeństwa i efektywności w miejscach pracy przez regulację kontroli trzeźwości pracowników. Kluczowym aspektem zmian jest precyzyjne określenie warunków, pod którymi pracodawcy mogą przeprowadzać badania na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika. Nowelizacja rozszerza również zakres badanych substancji, obejmując nie tylko alkohol, ale i inne środki psychoaktywne, co odzwierciedla zmieniające się realia społeczne i ryzyka związane z używaniem różnorodnych substancji. Ponadto, wprowadza jasne wytyczne dotyczące metodologii przeprowadzania badań, w tym wymogi techniczne stosowanych urządzeń, oraz procedury postępowania w przypadku stwierdzenia nietrzeźwości pracownika. Nowelizacja podkreśla również znaczenie ochrony danych osobowych i prywatności pracowników, dostosowując regulacje do standardów RODO.
Zmiany te mają na celu nie tylko zwiększenie bezpieczeństwa w miejscu pracy, ale także wzmocnienie odpowiedzialności pracowników oraz zapewnienie równego traktowania. Nowelizacja stanowi ważny krok w kierunku harmonizacji prawa pracy z aktualnymi wyzwaniami społecznymi i technologicznymi, jednocześnie balansując między potrzebą bezpieczeństwa a prawami indywidualnymi pracowników.

Abstrakt
Zjawisko migracji dotyczy zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych granic Unii Europejskiej. W miarę postępu integracji europejskiej na mocy porozumienia z Schengen, wiele państw europejskich zaniechało kontroli swoich granic wewnętrznych realizując swobodny przepływ osób i kapitału. Obserwujemy zjawisko polegające na tym, że nielegalni imigranci, którym udało się wjechać do jednego z krajów strefy Schengen, poruszają się po całej strefie. Jak pokazuje kryzys migracyjny, który prowadzi do implikacji prawnych i kulturowych do rozwiązania tej kwestii należy podejść nie tylko na szczeblu Unii Europejskiej ale także w ramach porządków prawnych poszczególnych państw. Na gruncie prawnym i kulturowym poszczególne państwa będą wyznaczały kierunki dla praktycznej realizacji modeli koegzystencji imigrantów i społeczeństwa przyjmującego.

Abstrakt
Autor kwestionuje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu glosowanego postanowienia, iż żądanie przyznania skarżącemu zadośćuczynienia pieniężnego nie jest równoznaczne z żądaniem stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, zwracając uwagę, iż jest ono nadmiernie formalistyczne i nie znajduje uzasadnienia normatywnego, jak również pozostaje w sprzeczności ze standardami strasburskimi odnoszącymi się do dostępności i skuteczności krajowego środka odwoławczego, służącego na przewlekłość postępowania. Autor przeprowadza całościowe rozważania odnoszące się do wymogu przytoczenia przez skarżącego „żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy”, odwołując się do poglądów prezentowanych w piśmiennictwie i orzecznictwie, także tym niepublikowanym

Abstrakt
Autor odnosi się do aktualnej regulacji dotyczącej łączenia przychodu z pracy z otrzymywaniem świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Przedstawia stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 10 stycznia 2023 r. (sygn. akt III USKP 154/21) dotyczące zawieszenia prawa do emerytury w kontekście kontynuowania zatrudnienia. Autor odnosi się do tego wyroku i wyraża aprobujące stanowisko. Omawia również kwestie związane z zawieszeniem emerytury w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z wyboru na przykładzie burmistrza.

Abstrakt
Glosa dotyczy wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Gruzja przeciwko Rosji (IV) dotyczącego procesu „borderyzacji” Abchazji i Osetii Południowej. Autor wskazuje, że ETPC stwierdził systemowe naruszenia praw człowieka przez Rosję, obejmujące m.in. prawo do życia, wolność osobistą i swobodę przemieszczania się. Podkreślono znaczenie wyroku dla odpowiedzialności Rosji za naruszenia dokonane przed wystąpieniem z EKPC oraz jego znaczenie dla prawa międzynarodowego.

Abstrakt
Artykuł ma na celu przedstawienie roli oraz działalności wojewody w systemie administracji rządowej. W opracowaniu omówiono ewolucję funkcji wojewody od XI wieku, uwzględniając jego historyczne zadania, zmiany w okresie I Rzeczypospolitej, likwidację urzędu podczas zaborów oraz stopniowe przekształcenia w XX wieku, aż po reformę administracyjną z 1998 roku. Szczególną uwagę poświęcono współczesnym obowiązkom wojewody, takim jak nadzór nad administracją zespoloną, koordynacja działań w sytuacjach kryzysowych oraz kontrola działalności samorządów pod kątem zgodności z prawem. Publikacja analizuje również specyfikę województwa kujawsko-pomorskiego, jego strukturę administracyjną, kulturę oraz kluczowe zagrożenia. Istotną część opracowania stanowi omówienie działań Michała Sztybla, wojewody kujawsko-pomorskiego, który aktywnie współpracuje z jednostkami samorządu terytorialnego, podejmuje inicjatywy na rzecz poprawy funkcjonowania administracji, ochrony środowiska oraz wsparcia dla seniorów. Podkreślono rolę wojewody jako kluczowego ogniwa, mającego wpływ na zarządzanie terytorium województwa oraz realizację polityki państwowej w strategicznych obszarach działania.