Abstrakt
Istota i funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego nierozerwalnie wiąże się z zapewnieniem podstawowych praw i wolności obywatelskich, w tym m.in. praw wyborczych. Jedną z najważniejszych zasad rządzących wyborami jest zasada wolnych wyborów. Zasada wolnych wyborów oparta jest na trzech fundamentach, a mianowicie swobodzie zgłaszania kandydatów, swobodzie prowadzenia kampanii wyborczej oraz swobodzie wyrażania preferencji wyborczych przy jednoczesnym zagwarantowaniu uczciwego przebiegu procesu wyborczego. Na tym tle w polskim prawie wyborczym występuje regulacja szczególna – uprawnione podmioty, którym zgodnie z zasadą wolnych wyborów zapewniony został udział w wyborach, zobligowane są przybrać postać komitetów wyborczych. W procesie wyborczym odgrywają one niezwykle istotną rolę. Komitet wyborczy to podmiot wykonujący szereg czynności wyborczych, mających wpływ na przebieg całego procesu wyborczego.Przez ponad trzydzieści lat istnienia komitetów wyborczych, ustawodawca nie zdecydował o przyjęciu legalnej definicji komitetu wyborczego. Nadto, mimo przyznania im przez ustawodawcę kluczowej roli w procesie wyborczym, w tym statusu jedynego podmiotu uprawnionego do prowadzenia na zasadzie wyłączności kampanii wyborczej, a także do podejmowania innych czynności w procesie wyborczym, nie rozstrzygnął jednoznacznie o statusie prawnym tych podmiotów, nie przyznając im osobowości prawnej. Realizacja prawa do sądu w toku czynności podejmowanych w okresie kalendarza wyborczego, jak i po jego zakończeniu, jest gwarantem prawidłowości przeprowadzonego procesu wyborczego. Jednakże niejednoznaczny status prawny komitetu wyborczego sprawia w praktyce orzeczniczej wiele problemów.

Abstrakt
Mowa nienawiści to złożony problem, któremu w ostatnich latach poświęcono wiele uwagi. Definiuje się ją jako jakąkolwiek formę wypowiedzi, która atakuje osobę lub grupę ze względu na jej rasę, pochodzenie etniczne, religię, płeć, orientację seksualną lub inną cechę. Jednak to, co stanowi mowę nienawiści, może się znacznie różnić w różnych kulturach i systemach prawnych. W tym artykule zbadano kulturowe perspektywy mowy nienawiści poprzez badanie porównawcze jego definicji i wpływu w różnych społeczeństwach. Najpierw przeanalizowano wyzwania związane z ustaleniem uniwersalnej definicji mowy nienawiści oraz różnice w prawnych definicjach mowy nienawiści w różnych krajach. Następnie zagłębiono się w historyczny kontekst mowy nienawiści, w tym w to, jak była ona historycznie traktowana w różnych społeczeństwach i jak wartości kulturowe wpłynęły na ewolucję definicji mowy nienawiści. Następnie zbadano kulturowy wpływ mowy nienawiści, w tym jej wpływ na jednostki i społeczności oraz społeczne konsekwencje niekontrolowanej mowy nienawiści. Zbadano także, jak normy i wartości kulturowe kształtują postrzeganie wpływu mowy nienawiści. Następnie artykuł skupił się na regulacji i egzekwowaniu przepisów dotyczących mowy nienawiści, w tym na podejściu przyjętym przez różne społeczeństwa i kontrowersjach wokół egzekwowania tych przepisów. Na koniec przeprowadzono analizę porównawczą znaczących przypadków mowy nienawiści w różnych społeczeństwach i sprawdzono, jak różne kultury zareagowały na te przypadki. Eksplorując te tematy, niniejszy artykuł badawczy ma na celu zapewnienie wszechstronnego zrozumienia kulturowych perspektyw dotyczących mowy nienawiści i jej wpływu na zróżnicowane społeczeństwa.

Abstrakt
We współczesnym świecie w 21 wieku, informacja towarzyszy człowiekowi na każdym etapie jego aktywności, czy to o charakterze zawodowym, bądź też w wymiarze prywatnym. Informacja podlega przetwarzaniu oraz utrwalaniu w różnorodnych formach, począwszy od formy ustnej, pisemnej w tradycyjnym wymiarze, po formę z zastosowaniem środków elektronicznych. Do nadrzędnych celów państwa zaliczyć należy zatem zapewnienie należytej ochrony informacji, tj. bezpieczeństwa informacji dlatego bezpieczeństwo każdego państwa związane jest z zapewnieniem ograniczenia dostępu do pewnych informacji istotnych dla jego funkcjonowania. Dlatego też tworzone są systemy ochrony informacji.

Abstrakt
Kształtowanie wyniku finansowego to powszechna praktyka występująca w spółkach giełdowych, która przyciąga uwagę teoretyków, regulatorów oraz praktyków rachunkowości ze względu na jej zdolność do znaczącej zmiany narracji finansowej tych organizacji. Głównym celem artykułu jest ukazanie wpływu czynników społecznych i prawnych na wystąpienie i zakres kształtowania wyniku finansowego w spółkach giełdowych. Wypełnienie zamierzeń badawczych zawarto w trzech punktach. Przybliżono istotę kształtowania wyniku finansowego oraz wskazano uwarunkowania jego wystąpienia w podmiotach sprawozdawczych. Omówiono dwie główne przyczyny wystąpienia kształtowania wyniku finansowego, które są związane z motywacją kadry kierowniczej. Scharakteryzowano także czynniki społeczne, które wpływają na wystąpienie, jak i ograniczenie tej praktyki w spółkach giełdowych.
Ponadto wskazano czynniki prawne służące ochronie interesariuszy oraz zapewnieniu rzetelności sprawozdań finansowych, które skutecznie minimalizują oportunistyczne zachowania menagerów w spółkach giełdowych. Zastosowane metody badawcze opierają się na analizie krytycznej literatury przedmiotu, analizie porównawczej oraz metodzie rozumowania indukcyjnego. Na podstawie przeprowadzonych rozważań, można stwierdzić, iż pomiędzy czynnikami społecznymi i prawnymi a kształtowaniem wyniku finansowego w spółkach giełdowych występuje złożona interakcja.

Abstrakt
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Spoczywa na nim obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, przysługuje szereg świadczeń ubezpieczeniowych, które wypłacane są przez ZUS. W przypadku jednak, gdy odszkodowanie z ZUS nie pokryje wszelkich kosztów powstałych w związku z wypadkiem, pracownikowi przysługuje wobec pracodawcy uzupełniające roszczenie o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie. Ponadto, zgodnie z art. 220 k.k., w przypadku, gdy pracodawca nie dopełnia ciążących na nim obowiązków, w wyniku czego naraził pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. W przypadku, gdy sprawca działał nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Występek o jakim mowa w art. 220 § 1 lub 2 k.k. to nie jedyne przestępstwo jakie popełnione może zostać przez pracodawcę w związku z zaistnieniem zdarzenia wypadkowego. Katalog przestępstw jakie może popełnić pracodawca jest bardzo szeroki. W szczególności wskazać tutaj należy na nieudzielenie pomocy (art. 162 k.k.), przeszkadzanie akcji ratowniczej (art. 172 k.k.), niezawiadomienie o wypadku przy pracy (art. 221 k.k.), fałszerstwo intelektulane (art. 271 k.k.), nakłanianie do składania fałszywych zeznań (art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.), a także zmuszanie uczestników postępowania (art. 245 k.k.).

Abstrakt
Już od wielu latalternatywne metody rozwiązywania sporów pozwalają podmiotom uczestniczącym w krajowym, jak również zagranicznym rynku zamówień publicznych na dochodzenie do wspólnego rozwiązywania sporów. Należy zauważyć, że w wielu przypadkach obecnie obowiązujące ustawodawstwo pomaga na wcześniejsze zakończenie sporu pomiędzy stronami w wyniku zastosowania alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Jedną z najbardziej znanych i powszechnie stosowanych metod alternatywnego rozwiązywania sporów jest mediacja. Mediacja jest sposobem poszukiwania rozwiązania na drodze pojednawczej w sytuacji, gdy między stronami zarysowała się różnica zdań lub wręcz doszło do sporu na tle łączącego je stosunku

Abstrakt
Artykuł podkreśla, że rozwój cyberprzestrzeni przynosi wiele korzyści, ale także rosnące zagrożenia dla użytkowników i bezpieczeństwa państwa. Kluczowe są podstawowe zasady cyberhigieny, edukacja społeczeństwa, rozwój specjalistów i laboratoriów zajmujących się cyberbezpieczeństwem oraz skuteczne regulacje prawne i ochrona infrastruktury krytycznej. Autorzy wskazują też na znaczenie informatyki śledczej i upowszechniania wiedzy o dowodach cyfrowych dla skutecznego zwalczania cyberprzestępczości.

Abstrakt
W artykule poddano analizie specyfikę przesłuchania nieletnich świadków (ofiar) w procesie karnym, która ma charakter wyjątkowy, gdyż przesłuchanie to odbywa się z uwzględnieniem cech rozwoju psychospołecznego nieletniego, przy udziale psychologów i państwa przedstawiciele instytucji ochrony praw dziecka, zapewniających ochronę praw małoletniego w trakcie przesłuchania. Z kolei przesłuchanie nieletnich, choć nastawione na ochronę praw tych osób, niekoniecznie opiera się na ich interesach, choć w ostatniej dekadzie nastąpiły zmiany w Kodeksie postępowania karnego, które poprawiła ochronę sytuacji procesowej nieletnich podczas przesłuchania w procesie karnym, tak aby samo przesłuchanie realizowało wymogi dyrektyw Unii Europejskiej. Prawidłowo zorganizowane przesłuchanie jest niezbędnym obowiązkiem państwa demokratycznego, dlatego należy zadbać o to, aby przesłuchanie nieletniego w postępowaniu karnym miało jak najmniej niedociągnięć, począwszy od organizacji przesłuchania, która ma negatywny wpływ na nieletniego, a kończąc na funkcjonalności systemu ochrony praw dziecka. Ponieważ małoletni nie mogą należycie bronić swoich praw ze względu na brak dojrzałości, podlegają one gwarancjom proceduralnym. Gwarancje są nierozerwalnie związane z zasadą ochrony małoletnich. Gwarancje proceduralne dzielą się na ogólne i szczególne. Mianowicie te szczególne mają na celu zapewnienie praw uczestników procesu karnego.

Abstrakt
Oprócz powszechnie stosowanych władczych aktów administracyjnych, wydawanych najczęściej w formie decyzji, kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 8działu II przewidział instytucję ugody administracyjnej, jako realizację zasady przekonywania - jednej z ważniejszych funkcji postępowania administracyjnego. Ugoda chroni interesy stron, przyczym dając szansę stronom postępowania na wykazanie aktywności w celu polubownego rozwiązania sporu.

Abstrakt
Niniejszy artykuł krytycznie analizuje dominujący system sporów pracowniczych na Litwie, zagłębiając się w zawiłości ram prawnych regulujących działalność Komisji Sporów Pracowniczych. Dzięki skrupulatnemu skupieniu się na mechanizmach stosowanych do rozwiązywania sporów pracowniczych w sferze stosunków pracy i prawa, analiza podkreśla ogromne znaczenie skutecznego mechanizmu rozwiązywania sporów dla wspierania i zachowania harmonijnych relacji między pracodawcami a pracownikami. Jako nieodłączny aspekt każdej siły roboczej, spory pracownicze wymagają dobrze zorganizowanego mechanizmu rozwiązywania sporów w celu utrzymania przyjaznego środowiska pracy. Podczas gdy Komisja ds. Sporów Pracowniczych na Litwie odgrywa kluczową rolę w pośredniczeniu w konfliktach między pracodawcą a pracownikiem, analiza jej funkcjonowania skłania do krytycznej oceny skuteczności jej przepisów i bezwzględnej potrzeby potencjalnych reform. Dodatkowo, artykuł przeprowadza ocenę porównawczą zagranicznych systemów rozwiązywania sporów pracowniczych w szczególności badając regulacje prawne dotyczące Instytutów Sporów Pracowniczych na Litwie i w Polsce. Wynikające z tego wnioski mają na celu informowanie i wspieranie znaczących ulepszeń istniejących ram, w celu wzmocnienia Instytutu Sporów Pracowniczych na Litwie.

Abstrakt
Problematyka prawa spadkowego nadal nie jest popularna wśród prawników. I tutaj, jak co roku, jednym z najciekawszych tematów dla obywateli jest prawo spadkowe. To pokazuje, że ten instytut jest istotny i ważny dla dużej części społeczeństwa. Osoby, które po raz pierwszy spotykają się z problemami spadkowymi, nie mają pojęcia, że jest to proces bardziej skomplikowany, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Testament ma wyższą moc prawną niż spadek ustawowy. Zatem w braku wyjątków przewidzianych przez prawo spadkodawca ma bezwzględne prawo do pozbawienia spadkobierców prawa do dziedziczenia zgodnie z przepisami prawa. A dla spadkobierców zgodnie z prawem i zgodnie z testamentem, jeśli dziedziczą, ważne jest zaskarżenie testamentu. Udowodnić, że nie spełnia wymogów prawa i nie ma mocy prawnej. Udowodnienie tego wszystkiego jest procesem trudnym i żmudnym, który często kończy się na niekorzyść powoda. W odróżnieniu od innych zainteresowanych stron, spadkodawca dąży do ochrony swojego majątku. Dlatego jego wolę należy szczególnie szanować, a unieważnienie testamentu możliwe jest jedynie w wyjątkowych przypadkach. Zaleca się sporządzanie testamentu i uważa się je za pozytywną podstawę prawa spadkowego. W artykule omówiono pojęcie testamentu i jego znaczenie, przesłanki ważności testamentu oraz przypadki, gdy staje się on sporny lub nieważny.

Abstrakt
Ustawa o stanie klęski żywiołowej przewiduje daleko posuniętą decentralizację. Działaniami zapobiegającymi skutkom lub ich usuwaniem kierują różne podmioty w zależności od wielkości obszaru, na jakim wprowadzono stan klęski żywiołowej. Wprowadzenie
stanu klęski żywiołowej skutkuje również zmianami w obszarze funkcjonowania samorządu terytorialnego. W czasie trwania klęski żywiołowej mogą ulec modyfikacji uprawnienia i obowiązki organów władzy publicznej. Ustawa o stanie wyjątkowym przewiduje szereg ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela, które mogą zostać wprowadzone, niemniej większość z nich nie wpływa na
sposób funkcjonowania organów jednostek samorządu terytorialnego. Przesłankami do jego wprowadzenia są zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego. Należy jednak mieć na uwadze, że przy wprowadzeniu stanu wyjątkowego środki pozostają w „dyspozycji” Prezydenta RP i Rady ministrów, ściślej rzecz ujmując, decyzję o wprowadzeniu stanu wyjątkowego może podjąć Prezydent RP na wniosek Rady ministrów. natomiast stan klęski żywiołowej pozostaje w gestii Rady Ministrów.

Abstrakt
Ukształtowanie się instytucji kata nastąpiło w zachodniej Europie w początkach późnego średniowiecza. Wzmianki o jego roli w procesie odnaleźć można w Niemczech ok. XII w. Dotyczyło to głównie dużych miast. W mniejszych ośrodkach informacje o kacie pojawiają się dopiero w dwóch kolejnych stuleciach. Zasady prawa obowiązujące wówczas ugruntowały pozycje tortur w procesie będących środkiem służącym do wymuszania zeznań, a przede wszystkim przyznania się do winy. Niezbędne okazało się zatrudnienie odpowiedniej osoby posiadającej wiedzę i umiejętności w zakresie wykonywania kar śmierci i stosowania tortur. Kodyfikacją, która znacząco wpłynęła na wzmocnienie pozycji kata była, wprowadzająca proces inkwizycyjny w Niemczech, Constitutio Criminalis Carolina z 1532 r. W artykule przedstawiono przede wszystkim rolę kata w procedurze karnej, system rekrutacji oraz proces szkolenia przyszłych oprawców. Zaprezentowano także stosunek społeczeństwa wobec tej profesji. Kat budził nierzadko odrazę, traktowano go z niechęcią, przyrównywano do diabła i przypisywano do świata czarów. Oprócz udziału w procesie kat podejmował się też innych zajęć, m.in. prowadził praktykę lekarską, razem z żoną sprawował opiekę nad domem publicznym, czasem przyjmował rolę pasera. Druga połowa XVIII wieku przyniosła zasadnicze zmiany w praktyce wymiaru sprawiedliwości większości krajów Europejskich. Wpłynęły one w istotny sposób na rolę kata w postępowaniu sądowym. Pod wpływem realizacji postulatów ruchu zwanego humanitaryzmem prawniczym nowe kodyfikacje karne coraz rzadziej przewidywały kary śmierci, a tortury przestały być środkiem pozyskiwania zeznań.

Abstrakt
ZjawiskoPrawa wyborcze stanowią jedne z fundamentalnych praw obywatela, zwłaszcza w demokratycznym państwie prawnym. W świetle czego, jakiekolwiek działanie ze strony potencjonalnego sprawcy, skierowane na tak istotne prawa jednostki, powinno podlegać nagannej ocenie strony społeczeństwa jak i stosownej reakcji państwa. Ustawodawca w regulacjach kodeksu karnego z 1997 roku na kanwie art. 250 k.k. dokonał kryminalizacji tudzież penalizacji zachowania polegającego na wpływaniu na swobodę głosowania osoby uprawnionej do wzięcia udziału w procesie wyborczym jak i oddaniu głosu wedle swoich przekonań. Celem artykułu jest analiza konstrukcji znamion przestępstwa oraz przybliżenie problematyki odpowiedzialności karnej sprawcy za bezprawne naruszenie swobody głosowania.

Abstrakt
Najbardziej chronionym prawem jednostki jest prawo do życia. Prawo to jest chronione nie tylko przez krajowe, ale także przez różne międzynarodowe akty prawne i konwencje. Bez życia człowiek przestaje być człowiekiem, kiedy życie ustaje, kończy się istnienie tej osoby w różnych rolach - kochanka, ojca, matki, córki, brata. Tam, gdzie jest prawo, jest i obowiązek. Stąd obrona prawa do życia pociąga za sobą aktywny obowiązek jego ochrony. Pojawia się pytanie, czy osoba posiadająca prawo do życia nie ma równoważnego prawa do jego zakończenia z ważnych powodów - przewlekłego bólu, choroby fizycznej lub psychicznej, która uniemożliwia godne życie. Chociaż eutanazja czynna jest legalna tylko w kilku krajach, eutanazja bierna jest dozwolona i uznawana w większości krajów. Rozważając argumenty za i przeciw eutanazji, należy najpierw poznać samo znaczenie i istotę tego pojęcia, czym ono jest i dlaczego kwestia ta wywołuje tak wiele konfliktów między jej zwolennikami i przeciwnikami. Pomoc osobie, która jest w krytycznym stanie, nie jest jednoznacznie ceniona. W artykule dokonano przeglądu ewolucji eutanazji jako pojęcia jak i zjawiska oraz tego, jak stosunek do niej zmieniał się na przestrzeni lat. Poruszono także zagadnienie konfliktu między nauką a wiarą w kontekście eutanazji

Abstrakt
We wstępie artykułu przywołane międzynarodowe regulacje prawne nie będą stanowiły martwej litery prawa pod warunkiem funkcjonowania skutecznych, ukraińskich organów ścigania oraz nieuchronnego ukraińskiego wymiaru sprawiedliwości wzmocnionego komplementarną jurysdykcją MTK działającego w oparciu o Statut Rzymski MTK. Podjęcie problematyki jurysdykcji jest aktualne zważywszy, iż w przestrzeni medialnej podnoszone są wątpliwości natury prawnej związane z przeszkodami prawnymi w stosowaniu regulacji międzynarodowych w związku z wycofaniem się Rosji ze Statutu Rzymskiego MTK oraz faktem, że Ukraina także nie jest stroną tego Statutu. Wobec istniejących wątpliwości prawnych zwłaszcza w odniesieniu do ścigania oraz osądzenia zbrodni agresji konieczne jest podejmowanie dyskusji nad powołaniem specjalnego trybunału międzynarodowego. W pozostałym
zakresie przedmiotowym odnoszącym się do jurysdykcji MTK należy żywić nadzieję, że pokładane w nim nadzieje społeczności międzynarodowej pozwolą na przywrócenie poczucia sprawiedliwości.

Abstrakt
Artykuł ma na celu przedstawić problematykę nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonej przez biura poselskie. W niniejszym opracowaniu omówiono status posła, skupiając się szczególnie na mandacie poselskim, mandatach wolnych i imperatywnych oraz immunitetach parlamentarnych. Ponadto przedstawiono obowiązki posła, takie jak udział w pracach Sejmu, praca w komisjach sejmowych oraz konieczność nawiązania kontaktu z wyborcami. Publikacja porusza również kwestię nieodpłatnej pomocy prawnej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu tej pomocy. W niewielkim zakresie omówiono również działalność biura poselskiego Poseł Iwony Kozłowskiej, jej roli w procesie legislacyjnym, w tym udostępnianie nieodpłatnych porad prawnych. Poseł Iwona Kozłowska jest przedstawiona jako zaangażowana w sprawy osób o szczególnych potrzebach, w tym osób z niepełnosprawnościami i seniorów. Biuro poselskie oferuje porady prawne dostępne dla mieszkańców danego regionu. Omówiona problematyka w publikacji podkreśla konieczność zwiększenia świadomości społeczeństwa na temat dostępności nieodpłatnej pomocy prawnej oraz potrzebę współpracy między instytucjami w celu promocji tych usług.

Abstrakt
Artykuł przedstawia proces odbudowy sądownictwa powszechnego w Wielkopolsce i na Pomorzu Nadwiślańskim w latach 1918–1922, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Omówiono organizację wymiaru sprawiedliwości, najważniejsze wyzwania związane z tworzeniem polskich sądów oraz działania podejmowane w celu ujednolicenia systemu prawnego na tych terenach.