Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji nr 18
Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wższej
w Bydgoszczy.
Transdyscyplinarne Studa o Kulturze (i) Edukacji
```
```
Afiliacja: Nowy Bułgarski Uniwersytet
ORCID: 0009-0001-8331-7016
ORCID: 0009-0001-8331-7016
TOŻSAMOŚĆ W EDUKACJI JĘZYKÓW OBCYCH: ŚRODOWISKA ANALOGOWE
I CYFROWE
I CYFROWE
Słowa kluczowe: edukacja języków obcych, tożsamość, suggestopaedia, nauka języków wspomagana komputerowo (CALL).
Abstrakt
W artykule omówiono podobieństwa pomiędzy tożsamościami kształtowanymi w kontekście języka obcego w epoce analogowej i dzisiejszym świecie cyfrowym. Okazuje się, że czynniki technologiczne mogą jedynie zwiększyć wpływ, jaki motywujące środowisko uczenia się wywiera na jednostki w kształtowaniu się tożsamości osoby uczącej się języka obcego, odmiennej od tej już skonstruowanej w świecie rzeczywistym.
W artykule omówiono podobieństwa pomiędzy tożsamościami kształtowanymi w kontekście języka obcego w epoce analogowej i dzisiejszym świecie cyfrowym. Okazuje się, że czynniki technologiczne mogą jedynie zwiększyć wpływ, jaki motywujące środowisko uczenia się wywiera na jednostki w kształtowaniu się tożsamości osoby uczącej się języka obcego, odmiennej od tej już skonstruowanej w świecie rzeczywistym.
```
```
Afiliacja: Akademia Kujawsko-Pomorska
ORCID: 0000-0003-4874-9734
DYNAMIKA TRÓJKĄTNYCH ZWIĄZKÓW W IDIOCIE FIODORA DOSTOJEWSKIEGO
Słowa kluczowe: Trzecie, Dostojewski, trójkąty literackie, Peirce, dynamika fabuły.
Abstrakt
Celem artykułu jest szczegółowa analiza postaci występujących w roli Trzeciego w trójkątnych związkach w powieści Fiodora Dostojewskiego Idiota. „Trzecie” rozumiane tu jest analogicznie do Trzeciego w triadzie znakowej Charlesa S. Peirce’a, w której stanowi ono element łączący dwa pozostałe elementy i nadający im znaczenie. W artykule przypisujemy rolę Trzeciego postaci, która zawiązuje relację z dwoma innymi osobami i wywiera wpływ na ich zachowania i losy. Analiza pokazuje, iż w dwóch trójkątnych relacjach obecnych w powieści ujawnia się silna dynamika zmienności pozycji, kiedy to w poszczególnych epizodach lub momentach fabuły w rolę Trzeciego wciela się coraz to inna postać. Zmienia się także natura działania Trzeciego: początkowo polega ono na kreowaniu i umacnianiu trójkątnych związków, by od pewnego momentu rozwoju fabuły przyjąć charakter wobec nich destrukcyjny.
Celem artykułu jest szczegółowa analiza postaci występujących w roli Trzeciego w trójkątnych związkach w powieści Fiodora Dostojewskiego Idiota. „Trzecie” rozumiane tu jest analogicznie do Trzeciego w triadzie znakowej Charlesa S. Peirce’a, w której stanowi ono element łączący dwa pozostałe elementy i nadający im znaczenie. W artykule przypisujemy rolę Trzeciego postaci, która zawiązuje relację z dwoma innymi osobami i wywiera wpływ na ich zachowania i losy. Analiza pokazuje, iż w dwóch trójkątnych relacjach obecnych w powieści ujawnia się silna dynamika zmienności pozycji, kiedy to w poszczególnych epizodach lub momentach fabuły w rolę Trzeciego wciela się coraz to inna postać. Zmienia się także natura działania Trzeciego: początkowo polega ono na kreowaniu i umacnianiu trójkątnych związków, by od pewnego momentu rozwoju fabuły przyjąć charakter wobec nich destrukcyjny.
```
```
Afiliacja: Akademia Kujawsko-Pomorska
ORCID: 0000-0003-4445-2511, 0000-0001-5838-368X
NAUCZANIE STEFANA KARDYNAŁA WYSZYŃSKIEGO O NARODZIE I RODZINIE
Słowa kluczowe: kard. Stefan Wyszyński, naród, rodzina, Kościół, szkoła, wychowanie, państwo.
Abstrakt
W optyce Kardynała Stefana Wyszyńskiego, naród, obok rodziny, ojczyzny i Kościoła, należy do najtrwalszych instytucji życia społecznego. Należy on do najwyższych postaci życia społecznego. Ma swoją tożsamość wewnętrzną, która odróżnia go od innych narodów. Świadomość swojej odrębności i wewnętrznej niezależności stanowi podmiotowości narodu.
W optyce Kardynała Stefana Wyszyńskiego, naród, obok rodziny, ojczyzny i Kościoła, należy do najtrwalszych instytucji życia społecznego. Należy on do najwyższych postaci życia społecznego. Ma swoją tożsamość wewnętrzną, która odróżnia go od innych narodów. Świadomość swojej odrębności i wewnętrznej niezależności stanowi podmiotowości narodu.
```
```
Afiliacja: Wydział Edukacji Ponadpodstawowej, Specjalnej i Placówek, Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Godziszewie
ORCID: 0000-0002-9638-1930, 0000-0003-1349-6626
ELEMENTY PROKSEMIKI W EDUKACJI (ZAJĘCIACH) Z TABLICĄ MULTIMEDIALNĄ
Słowa kluczowe: proksemika, dystans, aktywna tablica, relacje, nauczyciel, uczniowie, tablica interaktywna, odległość.
Abstrakt
Stosowane w szkołach wszystkich typów Tablice interaktywna są przedmiotem zainteresowania oraz eksperymentów pedagogicznych od niemal dwudziestu lat. Zauważalne znaczące zmiany w praktycznym zastosowaniu, a szczególnie w ilości używanych tablic od-notowano w minionej dekadzie. Wszyscy zatem spodziewają się, iż wizje Roberta J. Marzano na temat wykładniczego tempa wzrostu użycia oraz roli narzędzi multimedialnych w procesie nauczania okażą się prawdziwe. Tablica multimedialna jest przede wszystkim narzędziem umożliwiającym zorganizowanie interaktywnego charakteru lekcji. Interesujący jest przebieg zajęć edukacyjnych z użyciem tego środka dydaktycznego w kontekście proksemiki. I wybrane wyniki badania są treścią przedstawionego artykułu. W szczególności wpływ odległości na relacje nauczyciel-uczniowie oraz dane o zajmowanej strefie nauczycieli podczas realizacji programu „Aktywna tablica” z klasą, grupą i indywidualnie wskazuje na zauważalne różnice w wartościach oraz „przesunięciu wartości wagi – informacji o wielkości powierzchni pola po krzywą” w stronę większych odległości przy zwiększonej liczbie uczniów realizujących ten program. Interesująco przedstawiają się wyniki badania – opinie nauczycieli, o zajmowanym dystansie <uczeń-uczeń> podczas realizacji Programu „Aktywna tablica”.
Stosowane w szkołach wszystkich typów Tablice interaktywna są przedmiotem zainteresowania oraz eksperymentów pedagogicznych od niemal dwudziestu lat. Zauważalne znaczące zmiany w praktycznym zastosowaniu, a szczególnie w ilości używanych tablic od-notowano w minionej dekadzie. Wszyscy zatem spodziewają się, iż wizje Roberta J. Marzano na temat wykładniczego tempa wzrostu użycia oraz roli narzędzi multimedialnych w procesie nauczania okażą się prawdziwe. Tablica multimedialna jest przede wszystkim narzędziem umożliwiającym zorganizowanie interaktywnego charakteru lekcji. Interesujący jest przebieg zajęć edukacyjnych z użyciem tego środka dydaktycznego w kontekście proksemiki. I wybrane wyniki badania są treścią przedstawionego artykułu. W szczególności wpływ odległości na relacje nauczyciel-uczniowie oraz dane o zajmowanej strefie nauczycieli podczas realizacji programu „Aktywna tablica” z klasą, grupą i indywidualnie wskazuje na zauważalne różnice w wartościach oraz „przesunięciu wartości wagi – informacji o wielkości powierzchni pola po krzywą” w stronę większych odległości przy zwiększonej liczbie uczniów realizujących ten program. Interesująco przedstawiają się wyniki badania – opinie nauczycieli, o zajmowanym dystansie <uczeń-uczeń> podczas realizacji Programu „Aktywna tablica”.
```
```
Afiliacja: Akademia Kujawsko-Pomorska
ORCID: 0000-0003-2584-5432
WŁOSKI KOLONIALIZM JAKO ARTYSTYCZNY DYSONANS - POWIEŚĆ ALESSANDRA SPINY PT. IL GIOVANE MARONITA (MŁODY MARONITA)
Słowa kluczowe: Alessandro Spina, opera, teatr, dysonans
Abstrakt
Celem artykułu jest dokonanie analizy powieść pt. Il giovane maronita (Młody Maronita) syryjsko-włoskiego autora Alessandra Spiny przy zastosowaniu toposu theatrum mundi w ujęciu Luigiego Pirandella. W swoich dziełach Spina zdaje się przedstawiać życie w sercu kolonialnej Afryki i włoskiego kolonializmu w Libii jako grę na scenie teatru świata. Spina podkreśla również przemianę tragicznego, kolonialnego życia bohaterów-marionetek w rodzaj zejścia do piekła, koncentrując się na akustycznym aspekcie teatralnej rzeczywistości. Wykorzystanie pauz w powieści może przywodzić na myśl milczenie ludności autochtonicznej, natomiast liczne, dominujące głosy kolonizatorów przypominają arie operowe Giuseppe Verdiego, wspomniane expressis verbis w analizowanym utworze. Silnie skontrastowanie milczenia tubylców z brakiem Bachtinowskiej polifonii wśród kolonizatorów sprawia, że czytelnik-słuchacz odczuwa artystyczny dysonans. Spina, zgłębiając rzeczywistość geopolityczną i wykorzystując techniki metateatralne, jednoznacznie potępia europejski kolonializm.
Celem artykułu jest dokonanie analizy powieść pt. Il giovane maronita (Młody Maronita) syryjsko-włoskiego autora Alessandra Spiny przy zastosowaniu toposu theatrum mundi w ujęciu Luigiego Pirandella. W swoich dziełach Spina zdaje się przedstawiać życie w sercu kolonialnej Afryki i włoskiego kolonializmu w Libii jako grę na scenie teatru świata. Spina podkreśla również przemianę tragicznego, kolonialnego życia bohaterów-marionetek w rodzaj zejścia do piekła, koncentrując się na akustycznym aspekcie teatralnej rzeczywistości. Wykorzystanie pauz w powieści może przywodzić na myśl milczenie ludności autochtonicznej, natomiast liczne, dominujące głosy kolonizatorów przypominają arie operowe Giuseppe Verdiego, wspomniane expressis verbis w analizowanym utworze. Silnie skontrastowanie milczenia tubylców z brakiem Bachtinowskiej polifonii wśród kolonizatorów sprawia, że czytelnik-słuchacz odczuwa artystyczny dysonans. Spina, zgłębiając rzeczywistość geopolityczną i wykorzystując techniki metateatralne, jednoznacznie potępia europejski kolonializm.
```
```
Afiliacja: Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu
ORCID: 0000-0002-3122-8230
W KONTEKŚCIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. INSPIRACJE PERSONALISTYCZNEJ ETYKI KAROLA WOJTYŁY
Słowa kluczowe: dobro, etyka, Europa, Karol Wojtyła, ojczyzna, osoba, wartości, wspólnota.
Abstrakt
Personalistyczna etyka Karola Wojtyły traktuje człowieka – osobę – jako istotę cielesnoduchową, niepowtarzalną, a zarazem społeczną i transcendującą, dla rozwoju której niezbędne są więzi z innymi osobami. Więzi te kształtują się w oparciu o wspólnoty naturalne, takie jak rodzina, ród i naród, nie wykluczając także szerszych społeczności i struktur międzynarodowych. Prymat w procesach „osobo-twórczych” Wojtyła przyznaje jednak środowiskom naturalnym, takim jak rodzina i naród, gdyż w procesie rozwoju osoby są one bliższe przychodzącej na świat jednostce, bezpośrednio ją socjalizują, stanowiąc pierwotne transmitery języka, postaw moralnych, religii, obyczaju oraz innych dóbr kultury. Proponowane przez Wojtyłę pojmowanie ojczyzny jest dalekie od nacjonalistycznego redukcjonizmu i może stanowić cenną inspirację w aktualnych debatach na temat modelu integracji europejskiej. Jest przyjazne ludzkiej osobie, twórcze i konstruktywne tak dla poszczególnych jednostek, jak i różnych społeczności.
Personalistyczna etyka Karola Wojtyły traktuje człowieka – osobę – jako istotę cielesnoduchową, niepowtarzalną, a zarazem społeczną i transcendującą, dla rozwoju której niezbędne są więzi z innymi osobami. Więzi te kształtują się w oparciu o wspólnoty naturalne, takie jak rodzina, ród i naród, nie wykluczając także szerszych społeczności i struktur międzynarodowych. Prymat w procesach „osobo-twórczych” Wojtyła przyznaje jednak środowiskom naturalnym, takim jak rodzina i naród, gdyż w procesie rozwoju osoby są one bliższe przychodzącej na świat jednostce, bezpośrednio ją socjalizują, stanowiąc pierwotne transmitery języka, postaw moralnych, religii, obyczaju oraz innych dóbr kultury. Proponowane przez Wojtyłę pojmowanie ojczyzny jest dalekie od nacjonalistycznego redukcjonizmu i może stanowić cenną inspirację w aktualnych debatach na temat modelu integracji europejskiej. Jest przyjazne ludzkiej osobie, twórcze i konstruktywne tak dla poszczególnych jednostek, jak i różnych społeczności.
```
```
Afiliacja: Akademia Kujawsko-Pomorska
ORCID: 0000-0002-3297-6898
JAKIE JEST IMIĘ TWOJE?
Słowa kluczowe: Słowo, dziedzictwo, wychowanie.
Abstrakt
Niniejszy tekst jest jednym z kolejnych opracowań autora stanowiących szereg refleksji związanych z analizą tekstów biblijnych w kontekście współczesnych aspektów wychowania. Nie jest opracowaniem teologicznym, lecz uprawnioną metodologicznie rozprawką wskazującą na możliwe inspiracje dla poszukiwań pedagogicznych. W tym artykule punktem wyjścia jest Imię i Słowo. W oparciu o literaturę, własne doświadczenia badawcze i osobiste, autor podejmuje próbę wskazania możliwości interpretacyjnych wybranych fragmentów tekstów biblijnych. Od strony warsztatowej ma artykuł formę quasi listu, de facto eseju naukowego, co wynika z osobistych kontekstów.
Niniejszy tekst jest jednym z kolejnych opracowań autora stanowiących szereg refleksji związanych z analizą tekstów biblijnych w kontekście współczesnych aspektów wychowania. Nie jest opracowaniem teologicznym, lecz uprawnioną metodologicznie rozprawką wskazującą na możliwe inspiracje dla poszukiwań pedagogicznych. W tym artykule punktem wyjścia jest Imię i Słowo. W oparciu o literaturę, własne doświadczenia badawcze i osobiste, autor podejmuje próbę wskazania możliwości interpretacyjnych wybranych fragmentów tekstów biblijnych. Od strony warsztatowej ma artykuł formę quasi listu, de facto eseju naukowego, co wynika z osobistych kontekstów.
```
```
Afiliacja:Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Etnograficzne im. Bronisława Malinowskiego PAES/PATE
STRACONE POKOLENIA? ROLA I ZNACZENIE DAWNYCH SZKÓŁ Z INTERNATEM DLA INDIAN W STANACH ZJEDNOCZONYCH
Słowa kluczowe: Szkoła z internatem, edukacja, Carlisle, Indianie, Stany Zjednoczone, tubylcze dzieci, Richard Pratt.
Abstrakt
Proces edukacyjno-wychowawczy indiańskich dzieci w Ameryce Północnej sięga dalekiej przeszłości bazując na rozwoju plemiennej wspólnoty opartej na tradycji, zupełnie innych zasadach, niż te, wdrażane przez zakonników z Europy, którzy w XVI wieku pojawili się na nowym kontynencie. Początkowo praca edukacyjna zakonników oparta była na szacunku dla tubylczych kultur i chodziło jedynie o cywilizowanie Indian, jednak z czasem zaistniała potrzeba aranżowania przez kolonizatorów nowych systemów oświaty dla tubylców. W Stanach Zjednoczonych organizowano rezerwaty, w których otwierano szkoły dla indiańskich dzieci, ale pod koniec XIX wieku, gdy nasilił się proces degradacji plemiennych wspólnot, władze federalne zaaprobowały poważne zmiany dotyczące tubylczej oświaty. Symbolem tego procesu okazały się tworzone z dala od rodzinnych wiosek szkoły z internatem dla indiańskich dzieci i młodzieży, w których na pierwszym planie oprócz potrzeby ich cywilizowania stanął problem asymilacji Indian. Założona w Stanach Zjednoczonych przez Richarda Pratta w Carlisle (Pensylwania) pierwsza taka placówka (Carlisle Indian Industrial School) okazała się później wzorcem postępowania dla innych, w tym także dla władz Kanady, które tolerowały jeszcze gorsze standardy zachowań w procesie edukacji, niż te, zastosowane przez ich twórców z południowej części kontynentu. Odrywane od rodziny, a więc plemiennych korzeni dzieci musiały przymusowo wyrzec się tego, czego dotychczas uczyły się od rodziców i krewnych, a zastosowane w szkołach z internatem metody jedynie pogłębiły destrukcję i tak źle już funkcjonujących systemów wartości tubylczych kultur. Z czasem krytyczne nastawienie wobec metod działania szkół z internatem pozwoliło na ich odrzucenie ukazując również pozytywne aspekty funkcjonowania takich jednostek dla młodych Indian. Wprawdzie powszechnie uznano, że były to pokolenia przegrane, jednak wielowymiarowy charakter szkół z internatem pozwala na zadanie otwartego do dzisiaj pytania o to, czy uczestniczące w tym procesie pokolenia były stracone do końca.
Proces edukacyjno-wychowawczy indiańskich dzieci w Ameryce Północnej sięga dalekiej przeszłości bazując na rozwoju plemiennej wspólnoty opartej na tradycji, zupełnie innych zasadach, niż te, wdrażane przez zakonników z Europy, którzy w XVI wieku pojawili się na nowym kontynencie. Początkowo praca edukacyjna zakonników oparta była na szacunku dla tubylczych kultur i chodziło jedynie o cywilizowanie Indian, jednak z czasem zaistniała potrzeba aranżowania przez kolonizatorów nowych systemów oświaty dla tubylców. W Stanach Zjednoczonych organizowano rezerwaty, w których otwierano szkoły dla indiańskich dzieci, ale pod koniec XIX wieku, gdy nasilił się proces degradacji plemiennych wspólnot, władze federalne zaaprobowały poważne zmiany dotyczące tubylczej oświaty. Symbolem tego procesu okazały się tworzone z dala od rodzinnych wiosek szkoły z internatem dla indiańskich dzieci i młodzieży, w których na pierwszym planie oprócz potrzeby ich cywilizowania stanął problem asymilacji Indian. Założona w Stanach Zjednoczonych przez Richarda Pratta w Carlisle (Pensylwania) pierwsza taka placówka (Carlisle Indian Industrial School) okazała się później wzorcem postępowania dla innych, w tym także dla władz Kanady, które tolerowały jeszcze gorsze standardy zachowań w procesie edukacji, niż te, zastosowane przez ich twórców z południowej części kontynentu. Odrywane od rodziny, a więc plemiennych korzeni dzieci musiały przymusowo wyrzec się tego, czego dotychczas uczyły się od rodziców i krewnych, a zastosowane w szkołach z internatem metody jedynie pogłębiły destrukcję i tak źle już funkcjonujących systemów wartości tubylczych kultur. Z czasem krytyczne nastawienie wobec metod działania szkół z internatem pozwoliło na ich odrzucenie ukazując również pozytywne aspekty funkcjonowania takich jednostek dla młodych Indian. Wprawdzie powszechnie uznano, że były to pokolenia przegrane, jednak wielowymiarowy charakter szkół z internatem pozwala na zadanie otwartego do dzisiaj pytania o to, czy uczestniczące w tym procesie pokolenia były stracone do końca.
```
```
Afiliacja: Gnieźnieńska Szkoła Wyższa Milenium w Gnieźnie
ORCID: 000-0002-4201-043X
KULT WEWNĘTRZNEGO DZIECKA, CZYLI OD EGOCENTRYZMU DZIECIĘCEGO DO EGOCENTRYZMU CZŁOWIEKA DOROSŁEGO
Słowa kluczowe: egocentryzm, decentracja, terapia schematów, wewnętrzne dziecko
Abstrakt
Koncepcja wewnętrznego dziecka jest elementem terapii schematów wg J.E. Younga, podejścia psychoterapeutycznego 3 fali CBT. Wewnętrzne dziecko stanowi tę część psychiki, która mówi o indywidualnych potrzebach, w odróżnieniu od potrzeb innych ludzi. Dysfunkcjonalne schematy poznawcze to wykształcone najczęściej w dzieciństwie i rozwijane przez całe życie wzorce myślenia i zachowania. Pacjenci korzystający z terapii schematów uczą się jak zaspokajać swoje potrzeby emocjonalne w zdrowy, adaptacyjny sposób. Niestety prócz fachowych propozycji psychoterapeutycznych uzdrawiania wewnętrznego dziecka, pojawiła się nieprofesjonalna i niebezpieczna oferta marketingowa. Bezpośrednim impulsem do powstania tego artykułu stała się moda przedstawicieli Pokolenia Z na poprawianie zdrowia psychicznego poprzez zabawę w Internecie w autoterapię. Trend nosi znamiona kultu wewnętrznego egocentrycznego dziecka. Artykuł traktuje o rozwoju zdolności do decentracji w ciągu życia człowieka i jego zaburzeniach.
Koncepcja wewnętrznego dziecka jest elementem terapii schematów wg J.E. Younga, podejścia psychoterapeutycznego 3 fali CBT. Wewnętrzne dziecko stanowi tę część psychiki, która mówi o indywidualnych potrzebach, w odróżnieniu od potrzeb innych ludzi. Dysfunkcjonalne schematy poznawcze to wykształcone najczęściej w dzieciństwie i rozwijane przez całe życie wzorce myślenia i zachowania. Pacjenci korzystający z terapii schematów uczą się jak zaspokajać swoje potrzeby emocjonalne w zdrowy, adaptacyjny sposób. Niestety prócz fachowych propozycji psychoterapeutycznych uzdrawiania wewnętrznego dziecka, pojawiła się nieprofesjonalna i niebezpieczna oferta marketingowa. Bezpośrednim impulsem do powstania tego artykułu stała się moda przedstawicieli Pokolenia Z na poprawianie zdrowia psychicznego poprzez zabawę w Internecie w autoterapię. Trend nosi znamiona kultu wewnętrznego egocentrycznego dziecka. Artykuł traktuje o rozwoju zdolności do decentracji w ciągu życia człowieka i jego zaburzeniach.
```
```
ROLA MEDIÓW W EDUKACJI MEDYCZNEJ (NA PRZYKŁADZIE TELEWIZJI)
Słowa kluczowe: edukacja, media, informacja, medycyna.
Abstrakt
Artykuł wskazuje na bardzo istotną rolę mediów – w tym szczególnie telewizji – w edukacji zdrowotnej społeczeństwa, która to łącząc obraz ze słowem sprawia, że – w przypadku audycji medycznych – przekaz ten oswaja telewidza z danym tematem. Ale i staje się jeszcze bardziej przekonujący, tym samym wiarygodny. Także dzięki ogromnemu zaangażowaniu ekspertów medycznych w tym lekarzy, pacjentów czy przedstawicieli wielu stowarzyszeń – wszyscy bardzo chętnie uczestniczą w tych programach, przekazując w nich merytoryczne opinie i własne doświadczenia. Wszystko to z kolei sprawia, że oglądana „na żywo” audycja medyczna oswaja – również poprzez prezentowany nowoczesny sprzęt medyczny – ale i motywuje, do brania przykładu z innych. Że warto być czujnym i że warto wykonywać, choćby badania profilaktyczne, aby zadbać o swoje zdrowie.
Artykuł wskazuje na bardzo istotną rolę mediów – w tym szczególnie telewizji – w edukacji zdrowotnej społeczeństwa, która to łącząc obraz ze słowem sprawia, że – w przypadku audycji medycznych – przekaz ten oswaja telewidza z danym tematem. Ale i staje się jeszcze bardziej przekonujący, tym samym wiarygodny. Także dzięki ogromnemu zaangażowaniu ekspertów medycznych w tym lekarzy, pacjentów czy przedstawicieli wielu stowarzyszeń – wszyscy bardzo chętnie uczestniczą w tych programach, przekazując w nich merytoryczne opinie i własne doświadczenia. Wszystko to z kolei sprawia, że oglądana „na żywo” audycja medyczna oswaja – również poprzez prezentowany nowoczesny sprzęt medyczny – ale i motywuje, do brania przykładu z innych. Że warto być czujnym i że warto wykonywać, choćby badania profilaktyczne, aby zadbać o swoje zdrowie.
```
```
Afiliacja: Uniwersytet Mikołaja Kopernika
ORCID: 0000-0003-4987-2603
CZŁOWIEK I NIESKOŃCZONOŚĆ. O ROZWOJU I PORAŻCE IDEOLOGII „NICWIĘCYZMU”
Słowa kluczowe: nieskończoność, religia, Bóg, człowiek, nicwięcyzm, nauka.
Abstrakt
Z ideą nieskończoności spotykamy się na poziomie egzystencjalnym, episte- mologicznym i naukowym. Człowiek posiada świadomość bycia skończonym, a jednocześnie ta sama świadomość wyprowadza go poza nią, w stronę nieskończoności. Dlatego problem skończoności i nieskończoności był trwałym zagadnieniem filozoficznym. Jednak nie były to tylko próby jej zrozumienia, lecz również uwzględnienie w doświadczaniu świata. Nieskończoność stanowiła warunek możliwości naszego doświadczenia. Udział tej idei w naszym doświadczeniu oznaczał podjęcie prób wykraczanie poza ten świat. Począwszy od XVII wieku dokonuje się powolna jej utrata, jako warunku naszego doświadczenia. Rezultatem jest ideologia nicwięcyzmu (nothingbutism), w której eliminuje się „piąty wymiar” (Fifth Dimension) (J. Hick). W artykule ukazuje się niebezpieczeństwa tej ideologii oraz jej przezwycięże- nie przez współczesną naukę i filozofię.
Z ideą nieskończoności spotykamy się na poziomie egzystencjalnym, episte- mologicznym i naukowym. Człowiek posiada świadomość bycia skończonym, a jednocześnie ta sama świadomość wyprowadza go poza nią, w stronę nieskończoności. Dlatego problem skończoności i nieskończoności był trwałym zagadnieniem filozoficznym. Jednak nie były to tylko próby jej zrozumienia, lecz również uwzględnienie w doświadczaniu świata. Nieskończoność stanowiła warunek możliwości naszego doświadczenia. Udział tej idei w naszym doświadczeniu oznaczał podjęcie prób wykraczanie poza ten świat. Począwszy od XVII wieku dokonuje się powolna jej utrata, jako warunku naszego doświadczenia. Rezultatem jest ideologia nicwięcyzmu (nothingbutism), w której eliminuje się „piąty wymiar” (Fifth Dimension) (J. Hick). W artykule ukazuje się niebezpieczeństwa tej ideologii oraz jej przezwycięże- nie przez współczesną naukę i filozofię.
```
```
Afiliacja: Akademia Kujawsko-Pomorska
ORCID: 0000-0002-8147-94384
TRWAŁOŚĆ KULTURY POLSKIEJ W OBLICZU WSPÓŁCZESNYCH ZAGROŻEŃ CYWILIZACYJNYCH
Słowa kluczowe: trwałość, kultura, historia, rodzina, religia, naród
Abstrakt
Trwałość jest jednym z głównym znamion określających kulturę polską. Wyraża ona niezmienność wobec zmian cywilizacyjnych, czynników zewnętrznych, jakimi są wojny prześladowania oraz wewnętrznych zmieniających tradycję i stałe kanony egzystencji. Polska kultura w ciężki sposób doświadczała różnego rodzaju nacisków spowodowanych niewolą rosyjską, niemiecką i austriacką, mężnie odpychając narzucone im obce wzorce i ideologie, dzięki czemu naród - pomimo braku państwowości - rozwijał się, aby odrodzić się na nowo. Ta trwałość wypływała przede wszystkich z podstawowych wspólnot, jakimi są rodzina, szkołą, Kościół i naród. Zaszczepiona w domu rodzinnym miłość do narodu i wzmacniana w Kościele owocowała w życiu Polaków szlachetnymi czynami, mężnie przeciwstawiającymi się germanizacji, rusyfikacji i islamizacji. W czasach współczesnych naród nie może lękać się przeciwstawiać dyktaturze relatywizmu, która podważając prawdę relatywizuje podstawowe zasady życia społecznego. W uświadomieniu tego niebezpiecznego trendu pomaga historia, której potrzebują nowe pokolenia Polaków.
Trwałość jest jednym z głównym znamion określających kulturę polską. Wyraża ona niezmienność wobec zmian cywilizacyjnych, czynników zewnętrznych, jakimi są wojny prześladowania oraz wewnętrznych zmieniających tradycję i stałe kanony egzystencji. Polska kultura w ciężki sposób doświadczała różnego rodzaju nacisków spowodowanych niewolą rosyjską, niemiecką i austriacką, mężnie odpychając narzucone im obce wzorce i ideologie, dzięki czemu naród - pomimo braku państwowości - rozwijał się, aby odrodzić się na nowo. Ta trwałość wypływała przede wszystkich z podstawowych wspólnot, jakimi są rodzina, szkołą, Kościół i naród. Zaszczepiona w domu rodzinnym miłość do narodu i wzmacniana w Kościele owocowała w życiu Polaków szlachetnymi czynami, mężnie przeciwstawiającymi się germanizacji, rusyfikacji i islamizacji. W czasach współczesnych naród nie może lękać się przeciwstawiać dyktaturze relatywizmu, która podważając prawdę relatywizuje podstawowe zasady życia społecznego. W uświadomieniu tego niebezpiecznego trendu pomaga historia, której potrzebują nowe pokolenia Polaków.



